Matica srpska dva vijeka utvrđuje srpski identitet i srpski etnički prostor

Predsjednik Matice srpske Dragan Stanić izjavio je da je ova institucija tokom dva vijeka postojanja kulturom utvrđivala srpski identitet, a time i srpski etnički prostor, te naglasio da sa Republikom Srpskom postoje različiti projekti i dobar nivo razumijevanja.

– Republika Srpska nije dijaspora. To su tradicionalna staništa Srba i mi računamo BiH, odnosno Republiku Srpsku kao srpsku zemlju. I Crnu Goru isto tako. Kako će teći dalje u političkom, državnom smislu, to nas i ne zanima toliko – rekao je Stanić.

On je ukazao da Maticu srpsku najviše zanima sfera kulture i tamo gdje postoji jasna kulturološka samosvijest, što je osnova za djelatnost i za saradnju sa svim ljudima kojim je stalo do srpske kulture.

– Osnovni učinak onoga što je Matica srpska činila je što kulturom utvrđuje naš identitet, a tako i etnički prostor. Na taj način utvrđujemo i opstanak, i to dostojanstven opstanak cjelokupnog srpskog naroda, ma gdje bio – naglasio je Stanić za Srnu.

Što se tiče saradnje Republike Srpske i Srbije, Stanić kaže da tu nema nikakvih smetnji i da se nada da će tako i ostati, te da će to biti osnova za pametno djelovanje u jednom dugom vremenskom periodu.

I EKAVICA I IЈEKAVICA – SRPSKE PO PORIЈEKLU

On je naveo da sa Republikom Srpskom postoje različiti projekti, te da su objavljeni osnovni priručnici Matice za standardizaciju srpskog jezika, tako da i ijekavski srpski govornik može lakše da ih koristi.

Stanić napominje da je, kada predlagao tu ideju, imao u vidu da se moraju njegovati i ekavica i ijekavica kao dva srpska književna izgovora.

– Te knjige /priručnike/ smo objavili jer moramo njegovati i ekavicu i ijekavicu kao dva srpska izgovora, oni su srpski po porijeklu, prije svega. Mogu eventualno biti i nečije druge, ali su prvenstveno srpski po porijeklu – istakao je Stanić.

On je naglasio da se to mora imati na umu i umjeti svima jasno staviti do znanja na pametan način, bez ikakvih provokacija ili nepotrebnih ustupaka.

Stanić je ukazao i na doprinos šefa Predstavništva Republike Srpske u Srbiji Mlađena Cicovića realizaciji objavljivanja priručnika.

VELIKI PROЈEKTI STANDARDIZACIЈE SRPSKOG ЈEZIKA

Kao najznačajnije projekte Matice srpske naveo je projekte u vezi sa standardizacijom srpskog jezika, izradu pravopisa, normativne gramatike i jednotomnog rječnika srpskog jezika, kao i planove za razne druge rječnike srpskog jezika koje tek treba uraditi.

On naglašava i na značaj razvoja enciklopedistike, gdje tek predstoje veliki poslovi, te napominje da Matica sprovodi projekte kao što je Srpski biografski rečnik, dok sa Srpskom akademijom nauka i umetnosti i Zavodom za udžbenike realizuje i važan projekat Srpske enciklopedije.

Matica je, kaže on, objavila i niz drugih enciklopedijskih izdanja, kao Leksikon pisaca srpske književnosti, gdje je prvi tom izašao, a završava se rad na drugom. Stanić je rekao da je objavljen Srpski šahovski leksikon, a priprema se i Leksikon srpske dijaspore, prije svega njenih kreativnih kapaciteta.

On je naglasio da je Izdavački centar Matice dovršio veliki projekat “Deset vekova srpske književnosti”.

– Kada samo pobrojimo ovo što je urađeno, to je zaista zadovoljstvo. A ima još niz drugih kapitalnih stvari, kao što su monografije, knjige i zbornici radova, koji su veoma važni za razvijanje naše kulture sjećanja, Matica to radi decenijama i, Bogu hvala, ostvareni su veoma veliki rezultati – istakao je Stanić.

Matica srpska je osnovana u službi očuvanja nacionalnog i kulturnog identiteta, a Stanić kaže da može više nego biti zadovoljan da je ova institucija odgovorila tim izazovima u protekla dva vijeka.

– Mnogo toga je moglo i bolje da se uradi, ali, s obzirom na to koliko smo mi kao narod izloženi raznim potresima i raznim podzemnim djelovanjima, mislim da je ono što je urađeno valjano. Neke stvari mogle bi i brže i organizovanije da se sprovedu, ali to je zadatak i za nas, a i za neke nove generacije koje dolaze – kaže Stanić.

POSEBAN ODNOS PREMA SRPSKOЈ ZAЈEDNICI U BUDIMPEŠTI

Tokom cijele ove godine obilježava se jubilej – dva vijeka Matice srpske, kaže Stanić, a tokom vikenda to je učinjeno i u Budimpešti, koja ima poseban značaj, jer je u Pešti i osnovana ova institucija, zbog čega se njeguje poseban odnos prema tamošnjoj srpskoj zajednici.

Stanić je napomenuo da je jubilej već obilježen i u nekim gradovima Republike Srpske, kao u Banjaluci, te da će tim povodom biti organizovani sadržaji i u Crnoj Gori, Rumuniji i na drugim mjestima širom srpskog kulturnog prostora.

Izvor: RTRS/M.B./Foto: RTRS