Vakcinu koja sprečava rak ne žele svi: Strah i dezinformacije koče HPV imunizaciju
Zainteresovanost za HPV vakcinu postoji, ali još uvijek nije dostigla nivo koji bi omogućio optimalan obuhvat ciljane populacije. Na osnovu profesionalnog iskustva i komunikacije sa roditeljima, kao najčešći razlozi izdvajaju se nepovjerenje u bezbjednost i efikasnost vakcina, strah od neželjenih reakcija nakon vakcinacije, izloženost dezinformacijama, kao i drugi slični faktori, kaže za ATV dr Tamara Nikićević, epidemiolog u Institutu za javno zdravstvo.
Prema dostupnim podacima, u Federaciji BiH je 2023. godine smrtnost žena od maligne neoplazme grlića materice, odnosno cerviksa uterusa — C53, iznosila 7,1 na 100.000 žena, što na procjenu od 1.094.783 žene u FBiH daje približno 78 smrtnih slučajeva; u Republici Srpskoj, prema evidencijama Instituta za javno zdravstvo Republike Srpske, od raka grlića materice godišnje umre oko 50 žena, pa se može govoriti okvirno oko 128 smrtnih slučajeva godišnje, uz napomenu da je riječ o približnom zbiru podataka različitog tipa.
U Republici Srpskoj, do sada, prvom dozom HPV vakcine vakcinisano je 5.240 osoba, od toga 3.764 ženskog pola i 1.476 muškog pola. Najviše vakcinisanih je u dobi od 10 do 14 godina (3.452 djece), zatim od 15 do 19 godina (1.135).
“Obuhvat je i dalje dosta niži od očekivanog, dosta više djevojčica je vakcinisano (72%) u odnosu na dječake (28%). Obuhvat vakcinisane djece varira od generacije do generacije. Obuhvat za uzrast od 14 godina iznosi oko 14%, za uzrast od 15 godina 4,9 %”, kaže Nikićević.
Prema ciljevima SZO-a za eliminaciju raka grlića materice kao javnozdravstvenog problema, dobar put ka eliminaciji uključuje:
- 90% djevojčica vakcinisanih protiv HPV-a do 15. godine života
- 70% žena pregledanih (skrining) u odgovarajućim godinama
- 90% žena sa prekanceroznim promjenama ili rakom adekvatno liječeno
“Zemlje koje su započele vakcinaciju HPV vakcinom 2006/2007 godine imaju već konkretne rezultate, odnosno imaju studije koje pokazuju da među vakcinisanim ženama nema slučajeva karcinoma grlića materice u odnosu na nevakcinisane žene istog uzrasta. Naša zemlja je započela vakcinaciju HPV vakcinom prije nešto više od tri godine, tako da je prerano govoriti o smanj enju karcinoma uzrokovanih humanim papiloma virusom”, ističe Nikićević.
ATV/M.D.
https://atvbl.rs/lat/vijesti/republika-srpska/vakcinu-koja-sprecava-rak-ne-zele-svi-strah-i-dezinformacije-koce-hpv-imunizaciju/2305136